Վահան Տերյան

ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՈՍԿԻ ՀԵՔԻԱԹ - 1940 թ. հրատարակության մեջ եղել է «Ոսկի հեքիաթ»: Տերյանի ինքնագրի հիման վրա, այս բաժնի համար, որպես բնաբան վերականգնված է Լերմոնտովից մեջբերված այս երկտողը.

В уме своем я создал мир иной

И образов иных существованье...

որը արտահայտում է ամբողջ այդ շարքի իմաստը և որը, սակայն, ինչ-ինչ պատճառներով դուրս է մնացել 1912 թվականի հրատարակությունից։

12. 8-րդ տողում վերականգնված է ձեռագիրը. «Աստղերն՝ անո՜ւշ, հեզանա՜զ...» (Գրականության և արվեստի թանգարան, Տերյանի ֆոնդ, N 1). 1940 թվականի հրատարակության մեջ եղել է «Հնազանդ»։

20. 1912 թ. «Նոր կյանքում» տպվել է «Գարնանային» վերնագրով։

28. «Հուշարարում», 1908 թ., N 8, նվիրված է Ս-ին։

7-րդ տողում վերականգնված է Տերյանի ձեռագիրը.

Վհատության օրերում։

Նախորդ՝ 1923—25 և 1940 թթ. հրատարակություններում եղել է օրորում։

29. «Հուշարարում», 1909, N 10, տպվել է «Մթնշաղի անուրջներ» վերնագրով։

35. Առաջին անգամ տպագրվել է «Հորիզոնում», 1911, N 18։

44. Տպված է «Գեղարվեստում», 1921, N 7, «Ոսկի հեքիաթ գրքից» վերնագրի տակ, որը տեղ չի գտել 1940 թվականի հրատարակության մեջ, ավելի ճիշտ՝ 1940 թ. ժողովածուում տպված է այդ բանաստեղծության 2-րդ մասը միայն, այն էլ «Սևագրություններ» բաժնում (էջ 309)։ Ահա դրա սկզբնական տարբերակը.

ԻՄ ՑՆՈՐՔԻՆ

Ոչ ոք այս երկրում դեռ չի համբուրել

Շուրթերըդ մաքուր, կուրծքըդ դողդոջուն.

Ո՞վ է քո անուշ աչքերը վառել

Այս աղջամուղջում...

Խավար օրերի երազում դժգույն

Հայտնվում ես դու արշալույսի պես, —

Քեզ եմ անրջում անտուն և անքուն,

Սիրում — միայն քեզ։

Գեղեցկությունըդ վառված է բոցե

Դաշույնի նըման սև կյանքի վրա, —

Թող կարոտ սիրտըս մահացու խոցե

Եվ թող չերերա...

Գեղեցկությանըդ, որպես մահապարտ,

Երկրպագում է բանաստեղծը միշտ

Եվ ողջունում է խնդությամբ հպարտ

Տառապանք ու վիշտ։

Ոչ ոք այս երկրում դեռ չի համբուրել

Շուրթերըդ մաքուր, կուրծքըդ դողդոջուն,

Ո՞վ է քո ոսկի ժպիտը վառել

Այս աղջամուղջում...

45. «Նոր կյանքում», 1912 թ. N 3—4, տպված է առանց վերնագրի։

50. «Նոր խոսքում», 1912 թ., N 3 — 4, տպված է առանց վերնագրի։